Investeer in groen voor volwassenen!

De meerwaarde van een groene leefomgeving wordt steeds duidelijker. Dat groen een positief effect heeft op onze gezondheid, dat groen ontstresst, groen uitnodigt tot bewegen en groen sociale contacten stimuleert, zijn (maar) enkele van de vele positieve effecten van groen. Wat zijn precies de effecten van een groene omgeving op het beweeggedrag van volwassen? En hoe kunnen we volwassenen door middel van meer groene ruimte stimuleren tot meer bewegen? In dit artikel een overzicht van onderzoeksverslagen en praktijkvoorbeelden.

Effecten van groen op sport en recreatie




Effecten van groen op ‘actief transport'


Buurtbewoners in groene wijken laten vaker de auto staan en kiezen voor ‘actief transport’; fietsend of lopend naar de plek van bestemming gaan.

Effecten van groen op het (beweeg)gedrag van volwassenen


Welke gedragseffecten kunnen we koppelen aan groenvoorzieningen in de leefomgeving van volwassenen? Een aantal interessante studies op een rij:

Ligging en bereikbaarheid van groen van invloed


Het Institute for Health and Care Research heeft onderzoek gedaan naar de Gezonde Wijk. Hieruit blijkt dat de hoeveelheid groen niet het belangrijkste is voor de mate van recreëren, bijvoorbeeld door bewegen. Het gaat om hoe het ligt en hoe het bereikbaar is. Een centraal gelegen park dat duidelijk is afgebakend lijkt meer uit te nodigen dan bijvoorbeeld versnipperd groen in combinatie met een groter recreatiegebied tussen drukke verkeerswegen. Een goed functionerend park heeft voor de lichamelijke activiteit van mensen een positievere invloed dan een eigen tuin of zogenoemd kijkgroen. Een eigen tuin kan wel vaak de lichamelijke activiteit van jonge kinderen en senioren stimuleren. Verander je de omgeving, dan is dat nog niet voldoende om mensen in beweging te krijgen. Gezamenlijke activiteiten aanbieden stimuleert bewegen eveneens. Net als zogenoemde groene corridors: aaneengesloten groene wandel- en fietspaden. Door de natuurlijke corridors te koppelen aan fiets- en wandelroutes wordt op meerdere fronten de gezondheid positief beïnvloed. Niet alleen is wandelen en fietsen langs het water met ruime oevers, langs hagen of houtwallen waarin vogels fluiten en bermen die vol bloemen staan veel prettiger dan wandelen en fietsen langs een drukke en onveilige weg. Beter nog is wandelen in groepsverband. De optimale afstand is minder dan 0,5 km of 5 minuten looptijd. Gemak en toegankelijkheid is ook belangrijk, zoals de aanwezigheid van fietspaden en minimale obstructie (bijvoorbeeld, geen behoefte om drukke wegen over te steken). De beroemde Ramos de Azevedo in Rio de Janeiro waar veel groen staat. De beroemde Ramos de Azevedo in Rio de Janeiro waar veel groen staat.

Inhoud geven aan groen en bewegen binnen lokaal beleid


Groene ruimtes zijn belangrijk voor de kwaliteit van leven en duurzaamheid in stedelijke gebieden. Maar vergroening loopt achter op stedelijke ontwikkeling, waardoor er in veel steden een gebrek ontstaat aan groene ruimtes. Het promotieonderzoek van Carmen Aalbers (senior onderzoeker bij Wageningen Environmental Research) laat zien welke benaderingen ervoor kunnen zorgen dat vergroening meegenomen wordt in stedelijke ontwikkeling. Een greep uit haar bevindingen en adviezen:
  • Zorg voor samenwerking tussen gemeenten die groen als basis voor stedelijke ontwikkeling zien, niet alleen als grond waarop je kunt bouwen.
  • Om tegemoet te komen aan lokale en individuele behoeften aan groen, is het advies om samenwerkingsafspraken te maken tussen burgers, bedrijfsleven en gemeenten.
  • Innovatie vraagt om een verandering van houding van alle partijen, niet alleen van gemeenten. Er is veel meer onderzoek nodig naar hoe sociaal-technische systemen, zoals huidige vervoerssystemen, al dan niet faciliteren dat mensen duurzame leefstijlen kunnen aannemen.
De nieuwe Omgevingswet heeft als belangrijke doelstelling 'gezondheid' en biedt daarom kansen om groene ruimte, beheer en sport & bewegen te verbinden. Het is dan ook belangrijk om in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 gezondheid mee te nemen in de omgevingsvisies en -plannen.

Behoeften en functionaliteit

Uit het onderzoek 'Waarde van stedelijk groen bij het bevorderen van gezond leven en welzijn: vooruitzichten voor de planning' komt naar voren dat het belangrijk is om de gezondheidsvoordelen te matchen met de behoeften van de gemeenschap en de functionaliteit die de stedelijke groene ruimte zal dienen.

Denk ook aan water, een mooie combi met groen

In het kader van de City Deal 'Waarde van Groen en Blauw in de stad' heeft RIVM een rapportage ontwikkeld om deze maatschappelijke voordelen in beeld te brengen. Verwacht wordt dat de reeks modellen voor stedelijke ecosysteemdiensten zal worden uitgebreid met modellen voor recreatie en gebruikswaarde (bijvoorbeeld voor wandelen, fietsen en sport).

Beweeginterventies in het groen voor volwassenen


  • IVN Biowalking is een erkende beweeginterventie voor mensen met chronische gezondheidsklachten en wordt begeleid door een zorgprofessional en natuurgids.
  • Laat je inspireren door voorbeelden in het artikel: 'Zeven keer bewegen in het groen'
  • Fitstap, door een wandelprogramma weer structureel bewegen.


Praktijkvoorbeelden en inspiratie


Dit is een van de vijf artikelen in het thema 'investeer in groen'. Lees ook de andere artikelen:

Auteurs


Jeroen Hoyng




Jolanda de Zeeuw






https://www.allesoversport.nl/artikel/investeer-in-groen-voor-volwassenen/